त्यो दिन म साच्चिकै रोइरहेको थिएँ : भुवन प्याकुरेल,सिटी काउन्सिल मेम्बर
टीका र बुद्धखरी फाउन्डेशन परिवारले मलाई कार्यक्रममा आमन्त्रण गरेर यो सम्मान प्रदान गर्नुभएकोमा धेरै–धेरै धन्यवाद।
अब अगाडि बढौँ। मलाई पाँच मिनेटको समय दिइएको छ। त्यसैले म पाँच मिनेटमै सकाउँछु कि सक्दिनँ, मलाई थाहा छैन। त्यसैले समयको सीमाभित्रै राखिदिनुहोला।
म मेरो यात्राको कथा सुनाउन चाहन्छु। उहाँले उल्लेख गर्नुभएका तीनवटा विषयमध्ये म त्यही विषयबाट अघि बढ्न चाहन्छु।
मेरो सार्वजनिक सेवाको यात्रा यहीँबाट सुरु भयो। हामीमध्ये धेरैजना पूर्वशरणार्थी हौँ वा कुनै न कुनै रूपमा आप्रवासी हौँ। मलाई लाग्दैन, यहाँ यस्तो कोही हुनुहुन्छ जो कुनै न कुनै रूपमा आप्रवासनको अवस्थासँग जोडिनुभएको छैन। त्यो पाँच पुस्ताअघिको कुरा हुन सक्छ वा अहिलेको पुस्ताको। कुनै न कुनै रूपमा हामी सबै आप्रवासीको इतिहाससँग जोडिएका छौँ।
सन् १९९० मा भुटानका राजाले बनाएको नीतिका कारण त्यस देशको करिब एक–छैटौँ जनसंख्या आफ्नो देशबाट विस्थापित हुनुपर्यो। म त्यो देशबाट बाहिरिँदै गर्दा आफैँलाई प्रश्न गर्थें—‘मलाई मात्र किन यस्तो भयो? म र मेरो समुदायलाई किन हामी जन्मेको भूमिबाट निकालिनुपर्यो?’
त्यसपछि हामी शरणार्थी शिविरमा पुग्यौँ। त्यहाँ हामीले करिब १८–२० वर्ष बितायौँ। त्यो अवधिमा हामीले धेरै कुरा सिक्यौँ र धेरै कुरा प्राप्त पनि गर्यौँ।
शरणार्थी शिविरमा रहँदा एक जना शिक्षक हुनुहुन्थ्यो, उहाँले हामीलाई अंग्रेजी पढाउनुहुन्थ्यो। उहाँले हामीलाई धेरै कुरा सिकाउनुभएको म अझै सम्झन्छु। उहाँले हामीसँग धेरै समय बिताउनुभयो र विभिन्न गतिविधिमा पनि सहभागी गराउनुहुन्थ्यो।
त्यसपछि हामी पुनर्वास भएर संयुक्त राज्य अमेरिका आइपुग्यौँ।
शरणार्थी शिविरमा हुँदा हामी नेपाली नागरिकहरूसँगै सार्वजनिक सेवामा, राजनीतिक गतिविधिमा र विभिन्न सामाजिक काममा सहभागी हुन चाहन्थ्यौँ। तर हामीलाई त्यसो गर्न अनुमति थिएन। त्यतिबेला पनि म प्रश्न गर्थें—‘किन?’ तर त्यसको कुनै उत्तर थिएन।
जब मैले पहिलोपटक संयुक्त राज्य अमेरिकाको भूमिमा पाइला राखेँ, त्यतिबेला मैले सोचेँ—‘अब म यो देशको हुँ।’
किनभने अब म आफू को हुँ भनेर आफ्नो पहिचानलाई सीमित नगरी आफ्ना कुरा राख्न र आफ्नो क्षमता प्रयोग गर्न सक्छु। शरणार्थी शिविरमा हुँदा हामीमध्ये धेरैले आफू कहाँबाट आएका हौँ भन्ने कुरा खुलाउनुभन्दा कुनै न कुनै अर्को परिचय दिनुपर्थ्यो। त्यसको आफ्नै कारण थियो।
त्यसपछि मेरो इतिहासको अर्को अध्याय सुरु भयो।
सन् २०१६ मा मेरो जीवनमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण घटनामध्ये एउटा भयो। सेप्टेम्बरमा म संयुक्त राज्य अमेरिकाको प्राकृतिकीकृत नागरिक बनेँ।
तपाईंहरूमध्ये धेरैले त्यो अनुभव गर्नुभएको हुन सक्छ। यदि तपाईंहरू नेचुरलाइजेसन नागरिक बन्ने समारोहमा सहभागी हुनुभएको छैन भने म सबैलाई एउटा आग्रह गर्न चाहन्छु—एकपटक त्यस्तो समारोहमा अवश्य सहभागी हुनुहोस्। यदि पहिले नै सहभागी भइसक्नुभएको छ भने अर्को एउटा समारोहमा पनि जानुहोस्।
त्यो दिनको सुरुदेखि नै म साच्चिकै रोइरहेको थिएँ। किनभने त्यो दिन मेरो मनमा एउटा भावना थियो—‘आजदेखि म यो भूमिको हुँ, र यो भूमि मेरो हो।’
जब हामीलाई नेचुरलाइजेसन नागरिकताको प्रमाणपत्र दिइयो, संघीय न्यायाधीशले नै पहिलोपटक औपचारिक रूपमा हामीलाई ‘अब तपाईं अमेरिकी नागरिक हुनुहुन्छ’ भन्नुभयो।
उहाँले दुईवटा महत्वपूर्ण कुरा पनि भन्नुभयो।
पहिलो, उहाँले हामीलाई बधाई दिनुभयो। त्यसपछि उहाँले भन्नुभयो—नागरिक बनेपछि तपाईंहरूलाई दुईवटा महत्वपूर्ण अधिकार र जिम्मेवारी प्राप्त हुन्छन्।
पहिलो हो—हरेक निर्वाचनमा मतदान गर्नु। स्थानीय होस्, राज्यस्तरीय होस् वा संघीय निर्वाचन, आफूले मतदान गर्न पाउने हरेक निर्वाचनमा मतदान गर्नु।
दोस्रो हो—सार्वजनिक पदका लागि उम्मेदवारी दिनु।
त्यतिबेला मैले सोचेँ—यदि एक जना संघीय न्यायाधीशले मलाई सार्वजनिक पदमा उम्मेदवार बन्नुपर्छ भनेर भनिरहनुभएको छ भने मैले त्यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्छ। त्यसैबेला मैले सार्वजनिक पदमा जाने प्रतिबद्धता गरेँ।
त्यसपछि सन् २०१९ मा मैले उम्मेदवारी दिने निर्णय गरेँ र संयुक्त राज्य अमेरिकामा सार्वजनिक पदमा निर्वाचित हुने पहिलो भुटानी–अमेरिकी बनेँ।
म यी कुरा धेरैपटक भन्ने गर्छु—यो सबै सम्भव भएको यही देशमा हो।
हो, यहाँ धेरै समस्या छन्। हामी सबै ती समस्या देख्न सक्छौँ। तर ती समस्याका बाबजुद पनि अमेरिका संसारकै उत्कृष्ट देश हो।
म आफूलाई अमेरिकी भन्न पाउँदा गर्व गर्छु। मलाई दोस्रो अवसर दिएको यो राष्ट्रप्रति म सधैँ कृतज्ञ छु। यो देशप्रति म अत्यन्त आभारी छु।
म किन यति कृतज्ञ छु भन्ने तीनवटा कारण छन्।
पहिलो, मलाई मेरो आफ्नै देशबाट भुटानका राजाले जबर्जस्ती निकाल्नुभयो—केवल म फरक देखिन्थेँ, मेरो धर्म फरक थियो र मैले फरक भाषा बोल्थेँ।
दोस्रो, त्यसपछि म आफ्ना पुर्खाहरूको भूमि नेपाल आएँ। मेरा पुर्खाहरू त्यहीँका थिए। तर विभिन्न कारणले नेपालले पनि मलाई नागरिकता दिएन।
तर ‘संयुक्त राज्य अमेरिका’ भनिने यो देशले हजारौँ किलोमिटर टाढाबाट हामीलाई आफ्नो भूमिमा ल्यायो, हामीलाई मानवका रूपमा स्वीकार गर्यो। त्यति मात्र होइन, अवसर दियो र यही समुदायको सेवा गर्ने अवसरसमेत दियो।
त्यसैले यो राष्ट्रप्रति मसँग कृतज्ञ र धन्यवाद ज्ञापन गर्नुबाहेक अरू केही छैन।
धन्यवाद अमेरिका।
अब बुद्धखरी फाउन्डेशनका बारेमा म दुईवटा कुरा भन्न चाहन्छु।
मैले बाँदरको एउटा कथा सुनेको छु। यो कथा मैले एक जना निकै वरिष्ठ कार्यकर्ताबाट सुनेको हुँ।
एउटा बाँदर रुखको टुप्पोमा बसेर मानिसहरूले आँप टिपेर खाएको हेरिरहेको थियो। मानिसहरू आँप टिप्थे, काट्थे र घाममा वा छायामा बसेर मजाले खान्थे।
एक दिन बाँदरले सोच्यो—‘मानिसहरूले मात्र किन आँप खान पाउने? म पनि त्यसै गर्न सक्छु।’
त्यसपछि ऊ रुखमा बसेर मानिसले आँप खाइरहेको हेर्न थाल्यो। मानिसले आँप खाइसकेपछि फ्याँकेको आँपको बीउ बाँदरले टिप्यो। उसले जमिनमा खाल्डो खन्यो र त्यो बीउ माटोभित्र रोप्यो।
त्यसपछि उसले माटोमाथि पानी हाल्यो र फेरि रुखको टुप्पोमा गएर बस्यो।
अब केही समयपछि आँपको बिरुवा उम्रिन्छ, बिरुवा हुर्किन्छ, त्यसले फल दिन्छ र आफूले आँप खान पाउँछु भन्ने उसले सोच्यो।
तर ऊ रुखको टुप्पोबाट हेरेको हेर्यै भयो। आँपको बिरुवा उम्रिएन।
उसले एक घण्टा हेर्यो—केही भएन। फेरि अर्को घण्टा हेर्यो—केही भएन।
अन्ततः बाँदर तल झर्यो र उसले रोपेको ठाउँ खन्न थाल्यो। उसले सोच्यो—‘के गलत भयो?’
तर उसले बुझेको थिएन कि बीउले बिरुवा बन्न समय लाग्छ। उसले तुरुन्तै फल आउने अपेक्षा गरेको थियो।
कथाको सन्देश यही हो।
बुद्धखरी फाउन्डेशनले अहिले समुदायमा काम गर्ने मानिसहरूलाई सम्मान गरेर एउटा बीउ रोपेको छ।
अब हामीसँग दुईवटा विकल्प छन्—या त त्यो बीउ खनेर हरेक दिन ‘फल किन आएन?’ भनेर हेर्ने, या धैर्य गरेर पर्खने र त्यो बीउले एक दिन बिरुवा बनेर फल दिने विश्वास गर्ने।
आज यहाँ समुदायमा काम गरिरहेका व्यक्तिहरूलाई व्यक्तिगत रूपमा मात्र सम्मान गरिएको होइन। उहाँहरूले समुदायका लागि गर्नुभएको कामको बीउ रोपिएको हो। त्यो कामले एक दिन फल दिनेछ।
यस्ता व्यक्तिहरूलाई सम्मान गर्दा अरू मानिसलाई पनि समुदायका लागि निरन्तर काम गर्न प्रेरणा मिल्छ। उनीहरूले पनि आफ्नो समय र क्षमता समुदायको हितमा लगाउन उत्साहित हुन्छन्।
अन्त्यमा, म फेरि धन्यवाद दिन चाहन्छु।
म कोलम्बस, ओहायोबाट आएको हुँ। राम्रो–नराम्रो, सही–गलत जे भए पनि, मलाई आज साँझ ५:३० बजे कोलम्बसमा पुग्नुपर्ने एउटा औपचारिक कार्यक्रम छ। वास्तवमा उहाँहरूले मलाई ४:३० मै त्यहाँ आइपुग्न भन्नुभएको थियो। कार्यक्रम ४:३० वा ५ बजे सुरु हुने रहेछ र म त्यहाँ पुग्नुपर्ने थियो।
म यहाँ नआउन कुनै बहाना बनाउने सोचमा पनि थिएँ।
तर टीकाले मलाई आज यहाँ आउन करिब छ महिनाअघि नै आग्रह गर्नुभएको थियो। त्यसैले म कुनै बहाना बनाउन सकिनँ।
त्यसैले म यहाँ छु।
टीका, मलाई आमन्त्रण गर्नुभएकोमा धेरै–धेरै धन्यवाद। बुद्धखरी फाउन्डेशन परिवारलाई पनि धेरै धन्यवाद।
म अत्यन्तै कृतज्ञ छु।
धन्यवाद।
(‘द कम्युनिटी अपलिफ्ट अवार्ड २०२६’ प्राप्त गरे पछि ओहायो रेनोल्ड्सबर्ग सिटी काउन्सिल मेम्बर भुवन प्याकुरेलको अंग्रेजी भाषामा गरेको संवोधनको नेपाली अनुवाद । बुद्धखरी फाउन्डेशनले शनिवार पेन्सिल्भेनियाको ह्यारिसबर्गमा आयोजित कार्यक्रममा अवार्ड प्रदान गरेको थियो ।)
