अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटको ऐतिहासिक विजय, ट्रम्प प्रशासनलाई ठूलो धक्का
सहयात्री ढकाल
कोलम्बस, ओहायो / अमेरिकामा नोभेम्बर ३ मा सम्पन्न सन् २०२६ को मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीलाई ठूलो धक्का दिँदै डेमोक्र्याटले अमेरिकी संसद्का दुवै सदन—प्रतिनिधिसभा र सिनेटमा नियन्त्रण कायम गरेका छन्।
निर्वाचनको परिणामअनुसार डेमोक्र्याटले रिपब्लिकनको नियन्त्रणमा रहेका कम्तीमा सात सिनेट सिट आफ्नो पक्षमा पारेका छन्। प्रतिनिधिसभामा पनि दुई दर्जनभन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्रमा जित निकाल्दै बहुमत सुनिश्चित गरेका छन्। यस परिणामले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको बाँकी दुई वर्षमा अमेरिकी राजनीतिक शक्ति सन्तुलनमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने देखिएको छ।
अमेरिकी सञ्चारमाध्यमका अनुसार यस निर्वाचनलाई मतदाताले ट्रम्प प्रशासनको कार्यशैली, आर्थिक नीति र समग्र राजनीतिक नेतृत्वप्रति दिएको महत्त्वपूर्ण जनमतका रूपमा हेरिएको छ।
ट्रम्प प्रशासनप्रति मतदाताको असन्तुष्टि
निर्वाचन परिणामले महँगी, जीवनयापनको बढ्दो खर्च, इरानसँगको युद्ध, भन्सार शुल्कसम्बन्धी नीति तथा सरकारी कामकारबाहीमा पारदर्शिताको प्रश्नले मतदाताको निर्णयमा प्रभाव पारेको देखिएको छ।
निर्वाचनपूर्व ट्रम्पले रिपब्लिकन उम्मेदवारको पक्षमा सक्रिय प्रचार गर्दै आफ्नो पार्टीको बहुमत कायम राख्न मतदातालाई आग्रह गरेका थिए। तर उनको व्यक्तिगत राजनीतिक प्रभाव र समर्थनले पनि पार्टीलाई पराजयबाट जोगाउन सकेन।
विश्लेषकहरूका अनुसार परम्परागत रूपमा रिपब्लिकनको बलियो आधार मानिएका केही राज्यमा समेत डेमोक्र्याटले विजय हासिल गर्नु यस निर्वाचनको सबैभन्दा उल्लेखनीय पक्ष हो।
सिनेटमा सात सिटको उलटफेर
सिनेट निर्वाचनमा डेमोक्र्याटले नर्थ क्यारोलाइना, साउथ क्यारोलाइना, ओहायो, टेक्सास, क्यान्सस, आयोवा र मेनलगायत राज्यमा रिपब्लिकनको नियन्त्रण रहेका सिट जितेका छन्।
विशेषगरी टेक्सास र साउथ क्यारोलाइनाजस्ता परम्परागत रिपब्लिकन प्रभाव भएका राज्यमा डेमोक्र्याटको विजयलाई ऐतिहासिक राजनीतिक परिवर्तनका रूपमा लिइएको छ।
मिसिगनबाट अब्दुल एल–सयदको विजयले पनि विशेष चर्चा पाएको छ। उनी अमेरिकी सिनेटमा निर्वाचित पहिलो मुस्लिम सिनेटर बनेका छन्।
ओहायोमा पनि डेमोक्र्याटको पुनरागमन
यस निर्वाचनमा ओहायो राज्यको परिणाम विशेष चासोको विषय बनेको छ। सिनेट निर्वाचनमा पूर्व गभर्नर तथा डेमोक्र्याट उम्मेदवार शेरोड ब्राउनले रिपब्लिकन उम्मेदवार जोन हस्टेडलाई पराजित गरेका छन्।
त्यस्तै, गभर्नर पदको निर्वाचनमा डेमोक्र्याट उम्मेदवार डा. एमी एक्टनले रिपब्लिकन उम्मेदवार विवेक रामास्वामीलाई पराजित गर्दै विजय हासिल गरेकी छन्।
ओहायो लामो समयदेखि रिपब्लिकन प्रभाव बलियो रहेको राज्यका रूपमा चिनिँदै आएको छ। यस्तो राज्यमा सिनेट र गभर्नर दुवै पदमा डेमोक्र्याटको विजयले राष्ट्रिय राजनीतिमा थप अर्थ राखेको छ।
कोलम्बससहित राज्यका विभिन्न क्षेत्रमा मतदाताको सहभागिता र स्थानीय निर्वाचन परिणामले पनि ओहायोको राजनीतिक दिशाबारे नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ।
ट्रम्पको प्रतिक्रिया: परिणाम स्वीकार, उम्मेदवारको कमजोरी औँल्याए
निर्वाचनमा पार्टीले ठूलो पराजय बेहोरेपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले डेमोक्र्याटको सफलतालाई स्वीकार गरेका छन्। उनले निर्वाचन परिणामप्रति आफ्नो प्रतिक्रिया दिँदै डेमोक्र्याटहरूले राम्रो चुनावी अभियान सञ्चालन गरेको बताएका छन्।
तर उनले रिपब्लिकन उम्मेदवारहरूको कमजोरी, इरान युद्ध र त्यसबाट बढेको इन्धन तथा जीवनयापन खर्चलाई पनि पराजयका कारणका रूपमा औँल्याएका छन्। ट्रम्पले आफू निर्वाचनको उम्मेदवार भएको भए ठूलो अन्तरले जित्ने दाबीसमेत गरेका छन्।
उनले डेमोक्र्याटले अघि सार्ने आफूलाई अत्यधिक लाग्ने विधेयकहरूमा राष्ट्रपतीय भिटो प्रयोग गर्न सक्ने संकेत दिएका छन्। यसले आगामी दिनमा ह्वाइट हाउस र कंग्रेसबीच राजनीतिक टकराव बढ्न सक्ने देखिएको छ।
अब अमेरिकी राजनीतिमा के परिवर्तन हुन्छ?
कंग्रेसका दुवै सदनमा डेमोक्र्याटको नियन्त्रण कायम भएपछि ट्रम्प प्रशासनका लागि आगामी दुई वर्ष सहज नहुने देखिएको छ।
प्रतिनिधिसभा र सिनेटमा बहुमत प्राप्त गरेपछि डेमोक्र्याटले प्रशासनका विभिन्न निर्णयमाथि संसदीय निगरानी बढाउन, अनुसन्धान अघि बढाउन, सरकारी नियुक्तिमा अवरोध गर्न तथा ट्रम्पका विधायी योजनालाई चुनौती दिन सक्नेछन्।
विशेषगरी आप्रवासन नीति, अर्थतन्त्र, कर, स्वास्थ्य सेवा, विदेश नीति र सरकारी खर्चजस्ता विषयमा नयाँ राजनीतिक बहस चर्किने सम्भावना छ।
यद्यपि राष्ट्रपतिको भिटो अधिकार कायम रहने भएकाले दुवै पक्षबीच सहमति नभए कानुन निर्माण प्रक्रिया कठिन बन्न सक्छ। यसले अमेरिकी राजनीतिमा विभाजित सरकारको नयाँ अवस्था सिर्जना गर्नेछ।
ऐतिहासिक निर्वाचन, नयाँ राजनीतिक सन्देश
सन् २०२६ को मध्यावधि निर्वाचनले अमेरिकी मतदाताले आफ्नो राजनीतिक प्राथमिकता परिवर्तन गर्न सक्ने स्पष्ट सन्देश दिएको छ। राष्ट्रपतिको लोकप्रियता, पार्टीको संगठन र चुनावी प्रचार मात्र पर्याप्त नहुने तथा दैनिक जीवनसँग जोडिएका आर्थिक र सामाजिक मुद्दाले मतदाताको निर्णयमा निर्णायक भूमिका खेल्ने यस निर्वाचनले देखाएको छ।
डेमोक्र्याटका लागि यो विजय आगामी राजनीतिक यात्राको बलियो आधार बनेको छ भने रिपब्लिकन पार्टीभित्र नेतृत्व, चुनावी रणनीति र ट्रम्पको राजनीतिक प्रभावबारे पुनः समीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ।
अमेरिकी राजनीतिको आगामी दुई वर्ष अब ह्वाइट हाउस र डेमोक्र्याट नेतृत्वको कंग्रेसबीचको शक्ति संघर्ष, नीति निर्माण र संसदीय निगरानीका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
