इरानमा हिजाब विरोधी आन्दोलन उत्कर्षमा
इरानमा हिजाब विरोधी आन्दोलनले एक सय दिन पुरा गरेको छ । सन् १९७९ यताको यो सबैभन्दा लामो समयको आन्दोलन र विद्रोह समेत हो । यो एक सय दिनको अन्तरालमा ६९ जना बच्चासहित पाँच सय जना भन्दा बढी प्रदर्शनकारीले ज्यान गुमाएका छन् ।
मानव अधिकारवादी अभियन्ताको समाचार एजेन्सी हरानाका अनुसार दुई जनालाई भने झडपमा नभई मृत्यु दण्ड दिएर मारिएको थियो । २६ जनाको विरुद्धमा मुद्दाको सुनुवाइ भइरहेको छ ।
इरानमा बारम्बार यस्ता विद्रोह नहुने होइन । परन्तु सन् २०१७ र २०१८ मा भएका प्रदर्शन र विरोधलाई सरकारले केही दिनको अन्तरालमै साम्य पारेको थियो । सन् २०१९ मा भएको प्रदर्शन पनि लामो समय रहेको थिएन ।
‘उमन लाइफ फ्रिडम’को रूपमा रहेको अहिलेको यो आन्दोलन अब कुन मोडमा जाने हो, त्यो धेरैका लागि चासोको विषय बनेको छ । आफूलाई गिरफ्तार गराएरै भए पनि केही इरानी सेलिब्रेटीले प्रदर्शनकारीको समर्थनमा आवाज उठाउन थालेका छन् ।
युवा प्रदर्शनकारीको रिहाइको माग गर्दै आवाज उठाएकी चर्चित इरानी अभिनेत्री तारेनाह अलीदोस्ती अहिले नोटीरियस एभिन जेलमा छिन् । त्यस भन्दा अगाडी नै हेड स्कार्फ नलगाई फोटो खिचेर उनले विरोधको आवाजमा स्वर थपेकी थिइन् ।
‘मैले तारेनहसँग चार फिल्ममा काम गरेको थिएँ । आफ्नै देशका व्यक्तिको जायज अधिकारको माग गर्दा अहिले उनी जेलमा छिन् । उनी माथिको गैर न्यायिक गिरफ्तारीको आवाज उठाउन जरुरी छ’ अलीदोस्तलाई ओसकार विजेता चलचित्र त सेल्स म्यानमा निर्देशन गरेको निर्देशक अस्गर फरादीले इन्सटाग्राममा पोस्ट गरेका छन् ।
“यदि त्यसरी समर्थन गर्ने अपराधी हो भने करोडौँ मानिसहरू अपराधी ठहर हुन सक्छन्”,फरादीले थप बताए । इरान छाडेका अर्का एक अभिनेता पेगाह अंगरानी राज्य पक्ष अतिवादी भएका कारण समस्या थपिएको बताउन थालेका छन् । उनकै विचारमा पनि इरान अफ मसाहा अमिनी प्रकरण भन्दा अगाडीको युगमा प्रवेश गर्न सक्दैन । १६ सेप्टेम्बरको दिन हिरासतमा अमिनीको मृत्यु भएको हो ।
एक सय दिनपछि इरानमा अहिले सरकारका केही व्यक्तिहरू वार्ताको पक्षमा देखिन थालेका समाचार बाहिर आउन थालेका छन् । लगातारको यस प्रदर्शनका कारण त्यहाँका अर्थतन्त्र नै क्षत विक्षत पनि हुन सक्ने छ । सरकार भित्र केही माग पुरा गरेर भए पनि आन्दोलनलाई मत्थर पार्नु उपयुक्त भएको केही पक्षले ठहर गरेको छ । ती केही माग पुरा भई हाल्ने कुरा अनिश्चित नै छ । परन्तु, इरानी महिलाको बहादुरी भने स्यालुट गर्नै पर्छ ।
