एनआरएनए नवनिर्वाचित कार्यसमितिको पहिलो बैठकले पारित गरेका २६ कार्ययोजना
काठमाडौं / गैर आवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद् (आइसीसी) को नवनिर्वाचित कार्यसमितिको पहिलो बैठकले ‘भावी योजना’ पारित गरेको छ।
डा. हेमराज शर्माको अध्यक्षतामा मार्च १८ देखि २० सम्म भौतिक तथा भर्चुअल (जुम) माध्यमबाट सञ्चालन गरिएको बैठकले आगामी कार्यकालका लागि बहुआयामिक योजनाहरू अघि सारेको छ।
प्रवक्ता सोम सापकोटाद्वारा जारी विज्ञप्ती अनुसार बैठकमा संस्थागत सुदृढीकरणदेखि लिएर नेपालमा आर्थिक लगानी, वैदेशिक रोजगार, दोस्रो पुस्ताको सहभागिता, महिला सशक्तिकरण, बौद्धिक लगानी तथा परोपकारका क्षेत्रमा केन्द्रित महत्वपूर्ण निर्णयहरू गरिएको जनाइएको छ।
नेपालमा लगानी र आर्थिक पहल
एनआरएनएले नेपाल सरकारसँग सहकार्यमा स्थापना भएको १० अर्ब रुपैयाँको ‘एनआरएन नेपाल डेभलपमेन्ट फण्ड’ तत्काल सञ्चालन गर्न आवश्यक कानुनी तथा नीतिगत व्यवस्था गर्न आग्रह गरेको छ।
साथै विश्वका विभिन्न क्षेत्रहरू—अमेरिकाज, एसिया, ओसेनिया, मध्यपूर्व/मलेसिया, अफ्रिका र युरोपमा रोड शो कार्यक्रम आयोजना गरी गैरआवासीय नेपालीहरूलाई लगानीमा आकर्षित गर्ने योजना अघि बढाइएको छ।
गैरआवासीय नेपालीका अधिकार र कानुनी पहल
गैरआवासीय नेपाली नागरिकता कार्यान्वयन, सम्पत्ति सुरक्षाको सुनिश्चितता तथा ‘गैरआवासीय नेपाली सम्बन्धी कानून’ संशोधन र एकीकरणका लागि संसदबाट विधेयक पारित गराउन सरकारको ध्यानाकर्षण गराइएको छ। साथै विदेशमा रहेका नेपाली मूलका व्यक्तिहरूलाई नेपालसँग वैधानिक रूपमा जोड्ने व्यवस्था मिलाउन पनि पहल गरिने भएको छ।
विदेशबाट मतदान व्यवस्था सुनिश्चित गर्न कार्यदल गठन गर्ने, संविधान संशोधनमार्फत वंशजको नागरिकताको निरन्तरता कायम गर्न आग्रह गर्ने तथा भूतपूर्व ब्रिटिश गोर्खा सैनिकहरूको समस्यामा कूटनीतिक पहल गर्न सरकारसँग अनुरोध गर्ने निर्णय पनि गरिएको छ।
वैदेशिक रोजगार र राहत कार्यक्रम
मध्यपूर्वमा युद्ध प्रभावित क्षेत्रमा रहेका नेपालीहरूको उद्धारका लागि कूटनीतिक नियोगसँग समन्वय गर्ने निर्णय गरिएको छ।
वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषलाई १० करोड रुपैयाँ पुर्याउने लक्ष्य राखिएको छ, जसका लागि सदस्य शुल्क तथा दातृ सहयोग जुटाउने रणनीति बनाइएको छ। यसै बैठकमा एक करोड रुपैयाँ स्वेच्छिक सहयोग संकलन गरिएको जनाइएको छ।
श्रमिकहरूको स्वास्थ्य, कानुनी सहयोग तथा पुनर्स्थापनाका लागि सचिवालयमा छुट्टै व्यवस्था गर्ने तथा मानसिक स्वास्थ्य परामर्श कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने योजना पनि अघि सारिएको छ।
दोस्रो पुस्ता र महिला सशक्तिकरण
दोस्रो पुस्ताका गैरआवासीय नेपालीहरूको सहभागिता बढाउन अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन, इन्टर्नशिप, शैक्षिक भ्रमण तथा ‘युथ भोलिन्टियर फर नेपाल’ कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ। साथै विश्व महिला सम्मेलन आयोजना गर्ने निर्णय पनि गरिएको छ।
बौद्धिक लगानी र ज्ञान सम्मेलन
पेशागत तथा प्राज्ञिक परिषद् गठन गरी विश्वभर रहेका नेपाली विज्ञहरूको सहभागिता बढाइनेछ। ‘नलेज-बेस्ड इकोनोमी’ प्रवर्द्धनका लागि अक्टोबरमा ‘फोर्थ एनआरएन ग्लोबल नलेज कन्भेन्सन’ आयोजना गरिने भएको छ।
परोपकारी कार्यक्रम
‘मोबाइल ब्लड बस’ परियोजनालाई देशभर विस्तार गर्ने तथा सडक बालबालिका सहयोग कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने निर्णय गरिएको छ।
संस्थागत सुदृढीकरण र पारदर्शिता
एनआरएनएको नेतृत्व अनलाइन मतदानमार्फत चयन गर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनका लागि कार्यदल गठन गरिएको छ। आर्थिक पारदर्शिताका लागि अडिट समिति गठन गरी प्रत्येक तीन महिनामा आर्थिक विवरण सार्वजनिक गर्ने निर्णय गरिएको छ।
पदाधिकारीहरूले राजनीतिक संलग्नता त्याग्ने तथा सामाजिक सञ्जालमा जिम्मेवार व्यवहार गर्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेका छन्। अध्यक्षले प्रस्तुत गरेको ‘फ्युचर रोडम्याप’ सर्वसम्मतिले पारित गरिएको छ।
बैठकले १२औँ विश्व सम्मेलन तथा महाधिवेशन सफल बनाउन सहयोग गर्ने सम्पूर्ण पक्षलाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दै आगामी दिनमा अझ प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढ्न सबै सदस्यहरूको सहयोग अपेक्षा गरेको छ।
प्रेस विज्ञप्तिको पूर्ण पाठ
गैरआवासीय नेपाली संघ (NRAA) अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद्को नवनिर्वाचित कार्यसमितिको पहिलो बैठक तथा रणनीतिक कार्यशाला सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। डा हेम राज शर्माको अध्य्यक्षतामा बसेको मिति १८ मार्च २०२६ देखि २० मार्च २०२६ सम्म भौतिक उपस्थिति तथा जुम माध्यमबाट सञ्चालन गरिएको उक्त बैठकमा नवनिर्वाचित कार्यसमितिले आफ्नो कार्यकालका आगामी योजनाहरू तथा संस्थागत विषयहरूमा विस्तृत छलफल गरी निम्नानुसार महत्वपूर्ण निर्णयहरू गरेको छ :
नेपालमा आर्थिक लगानी
१. नेपाल सरकार तथा गैरआवासीय नेपालीहरुको संयुक्त लगानीमा स्थापना भएको १० अर्ब पूँजीको एनआरएन नेपाल डेभलपमेन्ट फण्डको तत्काल संचालनका लागि आवश्यक नियमिक व्यवस्था गर्न नेपाल सरकारलाई अनुरोध गर्ने तथा उक्त फण्डमार्फत गैरआवासीय नेपालीहरुको पूँजी परिचालन गर्न यस संघ (NRNA) अन्तर्गतका ६ वटा अमेरिकाज, एसिया, ओसेनिया, मध्यपूर्व/मलेसिया, अफ्रिका र युरोप क्रमिक रूपमा रोड शो कार्यक्रम आयोजना गरी लगानीकर्ता आकर्षित गर्ने ।
गैरआवासीय नेपालीका हक हित
२. आगामी संसद अधिवेशनबाट ‘गैरआवासीय नेपाली सम्बन्धी कानूनलाई संशोधन तथा एकीकरण गर्न बनेको विधेयक’ पारित गरि, हाल नेपाल सरकारले जारी गरेको गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको पूर्ण कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न तथा उनीहरूको सम्पत्तिको सुरक्षा सुनिश्चित गराउन नेपाल सरकारसँग सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने, साथै थाइल्याण्ड, म्यानमार, फिजी, मलेसिया लगायतका देशहरूमा बसोबास गर्ने नेपाली मूलका व्यक्तिहरू (People of Nepali Origin) लाई नेपालसँग भावनात्मक तथा वैधानिक रूपमा आबद्ध गर्ने प्रबन्ध मिलाउन तथा सो सम्बन्धी विधेयक आगामी संसद अधिवेशनबाट पारित गराउन नेपाल सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने ।
३. संविधान संशोधन गरी वंशजको नागरिकताको निरन्तरता सुनिश्चित गर्न नयाँ बन्ने सरकारलाई अनुरोध गर्ने साथै संविधानको धारा २९१ परिवर्तनका लागि पनि आवश्यक पहल गर्ने ।
४. नेपालको आम निर्वाचनमा विदेशबाट मतदान सुनिश्चित गर्न नेपाल सरकारलाई अनुरोध गर्ने र त्यसका लागि आवश्यक व्यवस्थापन गर्न एक कार्यदल गठन गर्ने।
५. भूतपूर्व ब्रिटिश गोर्खा सैनिकहरूको समस्या समाधानका लागि, बेलायत सरकारसँग मन्त्रिस्तरीय वार्ताका लागि कुटनीतिक पहल गर्न नेपाल सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने।
६. गैरआवासीय नेपालीहरूलाई नेपालका अड्डा–अदालत तथा प्रशासनिक निकायहरूसँग सम्बन्धित कानुनी, प्रक्रियागत तथा व्यवहारिक समस्यामा सहयोग गर्न सचिवालयमा ‘एनआरएनए कानुनी तथा प्रशासनिक परामर्श केन्द्र’ स्थापना गर्ने।
७. संसारभर रहेका नेपालीहरूको समस्या, अवस्था र सम्भावनाको अध्ययन गरी श्वेतपत्र (White Paper) तयार गर्ने।
वैदेशिक रोजगार
८. मध्य पूर्वमा युद्धका कारण समस्यामा परेका नेपालीहरूको तत्काल उद्धारका लागि आवश्यक कदम चाल्न त्यहाँस्थित कूटनीतिक नियुक्ति तथा राजदूतवाससँग समन्वय गर्ने ।र त्यस सम्बन्धमा राष्ट्रिय समन्वय परिषद् आवश्यक सहकार्य गर्ने।
९. वैदेशिक रोजगारीमा रहेका तथा फर्केका नेपालीहरूको सुरक्षा, राहत, उद्धार, स्वास्थ्य उपचार, कानुनी सहयोग तथा पुनर्स्थापना सुनिश्चित गर्न वैदेशिक रोजगारी कल्याणकारी कोष (NRNA Foreign Employment Relief Fund) लाई यस कार्यकाल (NRNA ICC कार्यकाल २०२५-२०२७) भित्र रु. १० करोड पुर्याउने लक्ष्य निर्धारण गरियो। साथै सदस्य शुल्कको बापत प्रति सदस्य १ अमेरिकी डलर अनिवार्य जम्मा गर्ने । बाँकी रकम जुटाउन दाताहरू तथा सदस्यहरूसँग समन्वय गरी रणनीति कार्यान्वयन गर्ने । नोट: यसै बैठकबाट NRNA पदाधिकारीहरू, सदस्यहरू तथा उपस्थित प्रतिनिधिहरूबाट स्वेच्छिक योगदान मार्फत रु. १ करोड संकलन गरिएको छ ।
१०. देशमा आकस्मिक मृत्यु, दुर्घटना वा अन्य विपदमा परेका श्रमिकका परिवारलाई कानुनी सहयोग उपलब्ध गराउन तथा श्रमिकको समस्याको सम्बोधनका लागि काठमाडौँ सचिवालयमा छुट्टै कर्मचारीको व्यवस्था गर्ने।
११. गन्तव्य मुलुकका कानुनी व्यवस्था, सुरक्षा, स्वास्थ्य, अधिकार, कर्तव्य तथा रोजगारसम्बन्धी जानकारी प्रदान गर्न प्रत्येक महिना संघको सचिवालयबाट अभिमुखीकरण कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ। साथै, विदेशमा रहेका नेपालीहरूको क्षमता र दक्षताको अभिलेख तयार गरी उनीहरू स्वदेश फर्केपछि रोजगार सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित सरोकारवाला संस्थासँग सहकार्य गरिनेछ।
१२. वैदेशिक रोजगारमा रहेका श्रमिकहरूको लागि मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी परामर्श कार्यक्रम नियमित रूपमा सञ्चालन गरिनेछ।
दोस्रो पुस्ताका गैरआवासीय नेपाली तथा महिला सशक्तिकरण
१३. विश्वभर रहेका महिलाहरुलाई एकै फोरममा ल्याउन यसै कार्यकालमा गैरआवासीय नेपाली विश्व महिला सम्मेलन गरिनेछ।
१४. दोस्रो पुस्ताका गैरआवासीय नेपालीहरूको सहभागिता र नेपालसँगको सामीप्यता बढाउन १२ औँ महाधिवेशनले एक अन्तराष्ट्रिय संयोजक तोकिसकिएको छ l प्रत्येक राष्ट्रिय समन्वय परिषदलाई दोस्रो पुस्ताको संयोजक नियुक्त गर्न निर्देशन दिने ।
१५. दोस्रो पुस्ताका गैरआवासीय नेपालीहरूलाई नेपालका विश्वविद्यालय, शैक्षिक तथा व्यवसायिक संस्थाहरूमा ‘इन्टर्नशिप (Internship) र शैक्षिक भ्रमण गर्ने अवसर उपलब्ध गराउने, ‘Youth Volunteer for Nepal (YV4N)’ परियोजना अन्तर्गत उनीहरूलाई नेपालको विभिन्न क्षेत्रमा स्वेच्छिक सेवामा संलग्न हुने अवसर प्रदान गरिनेछ। साथै काठमाडौंमा दोस्रो पुस्ताका गैरआवासीय नेपाली सम्मेलनको आयोजना गर्ने ।
१६. विदेशमा अध्ययन गर्न जाने विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गरी परामर्श केन्द्र स्थापना गर्ने र हरेक महिना उक्त परामर्श केन्द्रमार्फत “Pre-departure orientation” गर्ने । साथै विद्यार्थीहरूलाई एनओसी (NOC) प्रदान गर्दा अनिवार्य रूपमा स्वास्थ्य बीमाको व्यवस्था गर्न नेपाल सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने ।
बौद्धिक लगानी
१७. विधानमा व्यवस्था भए अनुसार संसारभरि रहेका पेशागत गैरआवासीय नेपालीहरू (जस्तै: डाक्टर, नर्स, इन्जिनियर, वैज्ञानिक, प्राध्यापक, अनुसन्धानकर्ता आदि) लाई समेटेर पेशागत तथा प्राज्ञिक परिषद् (Professional and Academic Council, PAC) गठन गर्ने ।
१८. नेपालमा Knowledge-based Economy को विकासका लागि गैरआवासीय नेपालीहरूलाई उत्प्रेरित गर्न आगामी अक्टोबर महिनामा 4th NRN Global Knowledge Convention आयोजना गर्ने ।
परोपकार
१९. ‘मोबाइल ब्लड’ बस परियोजना अन्तर्गत कोशी, मधेश, बागमती, सुदुरपश्चिम र नेपालगन्जमा पूर्वमा संचालन भइसकेको यस परियोजनालाई यस कार्यकालमा गण्डकी, कर्णाली तथा काठमाडौँमा समेत ‘मोबाइल ब्लड बस’ सञ्चालन गरी विस्तार गर्ने ।
२०. यसअघिको कार्यकालमा सफल ‘सडक बालबालिकाको सहयोग’ परियोजनालाई यस कार्यकालमा पनि निरन्तरता दिने
संस्थागत सुदृढीकरण
२१. १२ औँ महाधिवेशनले गैरआवासीय नेपाली संघको अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषदको नेतृत्व सम्पूर्ण पञ्जीकृत सदस्यहरूले अनलाइन मतदानमार्फत चयन हुने व्यवस्था गर्ने निर्णय गरेको छ। उक्त निर्णयको कार्यान्वयन र आवश्यक तयारीका लागि अध्यक्ष र महासचिव रहेको एक कार्यदल गठन गर्ने । यस कार्यदलले आगामी अक्टोबरमा हुने साधारण सभामा विधान समितीलाई सुझावहरू पेश गर्ने।
२२. अन्तर्राष्ट्रिय संस्था र नेपालस्थित कूटनीतिक नियोगसँग संवाद तथा सहकार्यका लागि ‘अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विभाग’ गठन गरिनेछ।
२३. एनआरएनएले संयुक्त राष्ट्र संघको आर्थिक तथा सामाजिक परिषद् (UN Economic and Social Council) को सदस्य बन्नका लागि आवेदन दिने ।
२४. संघको आर्थिक पारदर्शिताको लागि अटिड कमिटी गठन गर्न कोषाध्यक्षलाई जिम्मेवारी दिइनेछ र हरेक ३-३ महिनामा आर्थिक प्रतिबेदन संघको आधिकारिक वेबसाइटमा सार्वजनिक गर्ने l
२५. अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद्को नवनिर्वाचित कार्यसमितिका पदाधिकारीहरूले राजनीतिक दल वा भ्रातृ संगठनका पदबाट राजीनामा दिने, सामाजिक सञ्जालमा राजनीतिक दलका गतिविधि शेयर नगर्ने, व्यक्तिगत गालीगलौज नगर्ने प्रतिबद्धता पत्रमा सबै पदाधिकारीहरूले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ।
२६. एनआरएनको रिब्रान्डिङका लागि अध्यक्षले प्रस्तुत गरेको ‘Future Road Map’ एनआरएनए सर्वसम्मतिले पारित गरियो।
अन्त्यमा, गैरआवासीय नेपाली संघको १२ औं विश्व सम्मेलन तथा महाधिवेशन सम्पन्न गर्नका लागि सहयोग गर्ने नेपाल सरकारका साथै अन्य सरोकारवाला सबै निकायहरूलाई हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्दछौं ।साथै, बृहद् एकता सम्पन्न गरी नयाँ नेतृत्व चयन गर्न संघका अध्यक्षद्वय बद्री के.सी. र महेश श्रेष्ठ, स्टेयरिङ कमिटी, निर्वाचन समिति, सचिवालय संचारकर्मी, सम्मेलन प्रायोजक, सहयोगी शुभचिन्तक लगायत सम्पूर्णलाई निरन्तर साथ, सहयोग र महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनुभएका सम्पूर्ण महानुभावप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गरिन्छ।
साथै, आगामी दिनमा हाम्रो महत्वपूर्ण गतिविधिलाई प्राथमिकता दिन र अझ सशक्त रूपमा अगाडि बढाउन सम्पूर्ण सदस्यहरूको निरन्तर सहयोग अपेक्षा गरिन्छ।
सोमनाथ सापकोटा
प्रवक्ता
मिति : २० मार्च २०२६
