बुलिङ रोकथाम घरबाट सुरु हुन्छ: विद्यालयमा आफ्ना बालबालिकालाई सुरक्षित राख्न आप्रवासी अभिभावकहरूको भूमिका
मनिष उप्रेती
ल्यानक्यास्टर, पेन्सिल्भेनिया/ आप्रवासी परिवारका लागि शिक्षा प्रायः अवसर, सम्मान र उज्ज्वल भविष्यतर्फ जाने सबैभन्दा सशक्त माध्यम मानिन्छ।
आफ्ना बालबालिकाले सुरक्षित र सहयोगी वातावरणमा अध्ययन गर्न सकुन् भनेर अभिभावकहरूले ठूलो त्याग गर्छन्। तर भाषा, संस्कृति, पहिचान वा पृष्ठभूमिका कारण धेरै आप्रवासी विद्यार्थीहरू विद्यालयमा बुलिङ (मानसिक तथा शारीरिक दुर्व्यवहार, हेपाहा प्रवृत्ति) को सिकार बन्छन्।
विद्यालय र समुदायको भूमिका महत्त्वपूर्ण भए पनि, बुलिङ रोक्न र बालबालिकालाई त्यसबाट जोगाउन आप्रवासी अभिभावकहरूको भूमिका अत्यन्त निर्णायक र सशक्त हुन्छ।
घरभित्र बलियो संवादको निर्माण
खुला र विश्वासपूर्ण संवाद नै पहिलो सुरक्षा हो। आप्रवासी अभिभावकहरूले घरलाई यस्तो सुरक्षित स्थान बनाउनुपर्छ जहाँ बालबालिकाले डर वा लाज बिना आफ्ना दैनिक अनुभव साझा गर्न सकुन्।
विद्यालय, साथीभाइ र भावनाबारे नियमित र सौम्य प्रश्न सोध्दा बालबालिकामा देखिने परिवर्तन—जस्तै एक्लोपन, विद्यालय जान डर लाग्नु, वा व्यवहारमा अचानक परिवर्तन—समयमै पहिचान गर्न सकिन्छ। जब बालबालिकाले आफूलाई सुन्ने र विश्वास गर्ने कोही छ भन्ने महसुस गर्छन्, तब बुलिङ गम्भीर हुनुअघि नै कुरा खोल्छन्।
आत्मविश्वास र पहिचानको सुदृढीकरण
आफ्नो पहिचानप्रति गर्व गर्ने बालबालिका बुलिङको दृष्टिमा कम कमजोर हुन्छन्। आप्रवासी अभिभावकहरूले घरमै भाषा, संस्कृति, इतिहास र परम्पराको सम्मान र उत्सव मनाएर बालबालिकाको आत्मसम्मान बढाउन सक्छन्।
आफ्नो पहिचान कमजोरी होइन, शक्ति हो भन्ने सन्देश दिनु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।
साथै बालबालिकालाई आफ्ना रुचि व्यक्त गर्न, सीप विकास गर्न र नयाँ कुरा सिक्न प्रोत्साहित गर्दा भित्री दृढता विकास हुन्छ, जसले बुलिङलाई निरुत्साहित गर्छl
बुलिङको सामना गर्न बालबालिकालाई सिकाउने
अभिभावकहरूले बुलिङको अवस्थामा कसरी प्रतिक्रिया दिने भन्ने व्यवहारिक उपायहरू सिकाउन सक्छन्। यसमा शान्त रहनु, स्पष्ट र दृढ रूपमा “रोकिनुहोस्” भन्नु, असुरक्षित अवस्थाबाट टाढा जानु, र विश्वासिलो वयस्कसँग सहयोग माग्नु समावेश छ।
बुलिङ कहिल्यै पनि पीडितको दोष होइन र सहयोग माग्नु कमजोरी होइन भन्ने कुरा बालबालिकालाई निरन्तर सम्झाउनुपर्छ।
घरमै भूमिका खेल (role-play) मार्फत अभ्यास गराउँदा बालबालिका वास्तविक परिस्थितिका लागि तयार हुन्छन्।
विद्यालयसँग सहकार्य र साझेदारी
विद्यालयसँग अभिभावकको सक्रिय सहभागिता अत्यन्त आवश्यक छ। आप्रवासी अभिभावकहरूले विद्यालयका बुलिङ सम्बन्धी नीतिहरू बुझ्नुपर्छ र समस्या आएमा कसलाई सम्पर्क गर्ने भन्ने स्पष्ट हुनुपर्छ।
अभिभावक–शिक्षक बैठक, विद्यालय कार्यक्रम र तालिमहरूमा सहभागी हुँदा शिक्षक र प्रशासनसँग विश्वासपूर्ण सम्बन्ध बन्छ।
भाषागत अवरोध भएमा दोभासे वा अनुवाद सामग्री माग्नु आफ्ना बालबालिकाका लागि प्रभावकारी पैरवी (advocacy) गर्ने अधिकार हो।
सामाजिक सम्बन्धको प्रोत्साहन
एक्लोपनले बुलिङको जोखिम बढाउँछ। अभिभावकहरूले बालबालिकालाई क्लब, खेलकुद, सांस्कृतिक कार्यक्रम वा सामुदायिक गतिविधिमा सहभागी हुन प्रोत्साहित गर्न सक्छन्।
बलियो मित्रता र सामाजिक सञ्जालले भावनात्मक सहयोग दिन्छ र बुलिङको सम्भावना घटाउँछ।
साथै अन्य अभिभावकहरूसँग सम्बन्ध गाँसेर पारस्परिक सहयोगको सञ्जाल निर्माण गर्नु पनि उपयोगी हुन्छ।
सम्मान र दृढताको उदाहरण बन्नु
बालबालिकाले वयस्कलाई हेरेर सिक्छन्। आप्रवासी अभिभावकहरूले सम्मानजनक संवाद, समस्या समाधान र दृढताको उदाहरण प्रस्तुत गर्दा बालबालिकाले पनि ती सीप आत्मसात् गर्छन्।
घरमा भिन्नतालाई सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्नु र भेदभावविरुद्ध स्पष्ट अडान लिनु बालबालिकाको आत्मबल बढाउँछ। चुनौतीहरूलाई शान्त र दृढतापूर्वक सामना गर्ने अभिभावकको व्यवहारले बालबालिकालाई जीवनका कठिनाइ सामना गर्न सिकाउँछ।
व्यक्तिगत सीमाभन्दा बाहिरको पैरवी
आप्रवासी अभिभावकहरूले आफ्ना बालबालिकाका लागि मात्र होइन, सम्पूर्ण विद्यालय समुदायका लागि पनि आवाज उठाउन सक्छन्।
अभिभावक संघ वा सामुदायिक समूहमा सहभागी भएर समावेशी नीति र बुलिङ विरुद्धका कार्यक्रमको वकालत गर्दा सबै विद्यार्थीका लागि सुरक्षित वातावरण निर्माणमा योगदान पुग्छ। सामूहिक प्रयासले विद्यालयमा विविधताको सम्मान र सुरक्षा सुनिश्चित गर्छ।
बुलिङ रोकथाम विद्यालयको मात्र जिम्मेवारी होइन; यसको सुरुवात घरबाट हुन्छ र सहकार्यबाट सुदृढ बन्छ।
भाषा, संस्कृति र संरचनागत चुनौती हुँदाहुँदै पनि आप्रवासी अभिभावकसँग आफ्ना बालबालिकालाई जोगाउने शक्तिशाली साधनहरू छन्—माया, मार्गदर्शन, पैरवी र सांस्कृतिक गर्व।
सचेत, संलग्न र सहयोगी अभिभावक बनेर आप्रवासी परिवारहरूले आफ्ना बालबालिकालाई बुलिङबाट केवल जोगाउने मात्र होइन, पहिचानप्रति गर्व गर्ने, आत्मविश्वासी र कठिनाइको सामना गर्न सक्षम नागरिकका रूपमा हुर्काउन सक्छन्।
